گزارش تازهی مجموعهی «دیجیتال ایمپکت لب» نشان میدهد بخشی از ترافیک اینترنت کاربران ایران از مسیر شرکت «دلتا تلکام» در جمهوری آزربایجان عبور میکند. به همین دلیل، برخی سایتها و سرویسهای اینترنتی این کاربران را در آزربایجان میبینند، نه ایران.
نتیجهی این مسیر آن است که میلیونها درخواست کاربران ایرانی به ChatGPT در آمار رسمی به نام جمهوری آزربایجان ثبت میشود. کاربران ایرانی هزینهی اینترنت را میپردازند و با فیلترینگ دستوپنجه نرم میکنند، اما سهمشان از مصرف فناوریهای نوین به حساب کشوری دیگر نوشته میشود.
دادههای منتشرشده از سوی OpenAI نیز همین جهش را تأیید میکند. جمهوری آزربایجان در سهماههی نخست ۲۰۲۵ از نظر تعداد پیامهای ارسالی به ChatGPT نسبت به جمعیت، رتبهی چهلوچهارم جهان را داشت. این کشور در سهماههی پایانی همان سال به رتبهی سوم رسید و پس از سنگاپور و هلند و بالاتر از سوئیس و امارات متحده عربی ایستاد.
OpenAI در صفحهی رسمی دادههای خود اعلام کرده که خدماتش را بهصورت رسمی در ایران ارائه نمیدهد. «دیجیتال ایمپکت لب» میگوید این جهش غیرعادی احتمالاً ناشی از ثبت بخشی از مصرف کاربران ایرانی به نام جمهوری آزربایجان است.
تغییرات ترافیک شبکهی دلتا تلکام با قطع و وصل شدن اینترنت در ایران نیز همزمان بوده است. پس از قطع گستردهی اینترنت در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حجم ترافیک این مسیر به نزدیک صفر رسید. با بازگشت تدریجی اینترنت در ۵ خرداد ۱۴۰۵، ترافیک شبکهی دلتا تلکام دوباره بهسرعت بالا رفت.
