دارویی که بیشتر برای درمان ناتوانی جنسی مردان شناخته میشود، شاید یک استعداد پنهان هم داشته باشد: محروم کردن سلولهای سرطانی از کلسترولی که برای گسترش در بدن به آن نیاز دارند. پژوهشی تازه نشان داده «سیلدنافیل»، ماده مؤثر ویاگرا، یکجور «کامیون حملونقل» درون سلول را مسدود میکند؛ همان چیزی که معمولاً کلسترول را به جایی میرساند که سلولهای تومور از آن برای حمله به بافتهای تازه استفاده میکنند.
وقتی این مسیر بسته شود، کلسترول بیفایده داخل سلول انباشته میشود، بدون اینکه بتواند دیواره بیرونی آن را تقویت کند. در آزمایشهایی روی موشها با سرطان پستان، ریه و روده، این دارو لزوماً اندازه تومورها را کوچک نکرد، اما تعداد کلونیهای سرطانیای که به ریه رسیده بودند -یعنی نشانه کلاسیک متاستاز- را به شدت کاهش داد.
شواهد بهدستآمده از انسان حتی جالبتر است. پژوهشگران با بررسی پرونده سلامت بیش از ۴۰ هزار مرد مبتلا به سرطان دریافتند مردانی که پیش از تشخیص بیماری، هم بهطور منظم ویاگرا مصرف میکردند و هم داروهای کاهنده کلسترول موسوم به استاتین میخوردند، تا پنج سال بعد ۳۱ درصد کمتر از کسانی که هیچکدام را مصرف نمیکردند، جان خود را از دست دادند.
این ترکیب از نظر شیمیایی منطقی است: استاتینها کارخانه تولید کلسترول سلول را میبندند و سیلدنافیل مسیر بازیافت آن را مسدود میکند؛ یک فشار دوگانه که در آزمایشهای آزمایشگاهی تقریباً هیچ آسیبی به سلولهای سالم نمیزد، اما سلولهای سرطانی را بهشدت درگیر میکرد.
این یافته به معنای چراغ سبز برای مصرف ویاگرا نیست. این مطالعه نمیتواند مثل یک کارآزمایی بالینی رابطه علّی را ثابت کند و مرحله پیشرفت سرطان بیماران هم در پروندهها ثبت نشده بود. اما چون سیلدنافیل دارویی چند دههای و کاملاً شناختهشده است، پژوهشگران میگویند این سرنخ آنقدر جدی هست که بهعنوان داروی مکمل درمانهای موجود سرطان، بهطور رسمی آزمایش شود.