هومو نالدی یکی از خویشاوندان منقرض انسان است. بررسی پروتئین‌های دندان دست‌کم ۲۰ نفر از این گونه در غار رایزینگ استار در آفریقای جنوبی نشان می‌دهد که همه آن‌ها زن یا دختر بوده‌اند؛ از بزرگسالان گرفته تا کودکان و حتی یک کودک نوپا. اگر زن و مرد به‌طور تصادفی در این گروه حضور داشتند، احتمال چنین نتیجه‌ای تنها حدود یک در یک میلیون بود.
مینای دندان سخت‌ترین بافت بدن است و می‌تواند پروتئین‌های باستانی را مدتی بسیار طولانی حفظ کند. پژوهشگران لایه نازکی از سطح دندان‌ها را با اسیدی ضعیف حل کردند و به دنبال پروتئینی گشتند که فقط ژنی روی کروموزوم مردانه Y آن را می‌سازد. این پروتئین در هیچ دندانی پیدا نشد و در میان کودکان هم هیچ پسری شناسایی نشد.
هومو نالدی حدود ۳۳۵ هزار تا ۲۴۱ هزار سال پیش زندگی می‌کرد و روی دو پا راه می‌رفت. دست‌هایش به‌طرز شگفت‌آوری به دست انسان شبیه بود، اما مغزش تنها حدود یک‌سوم مغز انسان امروزی اندازه داشت. متخصصان بیش از یک دهه نمی‌دانستند چرا بزرگسالان این گونه تا این حد به یکدیگر شبیه‌اند و تفاوت اندازه معمول میان نر و ماده در آن‌ها دیده نمی‌شود. اکنون مشخص شده که برآوردهای فعلی از اندازه و اندام هومو نالدی تماماً بر پایه زنان بوده و باید بازنگری شود.
یک توضیح احتمالی این است که غار محل دفن زنان بوده است. برخی پژوهشگران سال‌هاست می‌گویند هومو نالدی مردگانش را عمداً از گذرگاه‌های تنگ و باریک به اعماق غار می‌برد. اگر این فرض درست باشد، این گونه احتمالاً مردگان زن و مرد را جدا از هم نگه می‌داشت؛ رسمی که تاکنون فقط در انسان امروزی دیده شده است. البته خود این ادعا که هومو نالدی مردگانش را دفن می‌کرد، میان دانشمندان به‌شدت محل مناقشه است.
توضیح دیگر این است که در جمعیتی کوچک و جدا افتاده، نسخه مردانه این ژن تغییر کرده یا از میان رفته باشد؛ در این صورت، نتیجه آزمایش نشانه ژنی معیوب است، نه نبود مردان. همچنین برخی نخستی‌سانان مانند گوریل‌ها در گروه‌هایی زندگی می‌کنند که ماده‌های فراوان و نرهای اندکی دارند.
