در اورژانس همیشه از بیمار آسیبدیده میپرسند: «چه شده که به اینجا آمدهاید؟» پاسخ او به همین پرسش میتواند نشان دهد که آیا یک ماه بعد به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) دچار میشود یا نه. در یک آزمایش، سامانهای مبتنی بر هوش مصنوعی با تحلیل همین پاسخها هر ۳۰ بیماری را که بعداً به این اختلال مبتلا شدند درست شناسایی کرد، در حالی که یک متخصص این اختلال در اورژانس ۸۹ درصد همین بیماران را تشخیص داده بود.
در این اختلال، ذهن فرد مدتها پس از گذشتن خطر همچنان در حالت آمادهباش میماند. بیش از یکچهارم کسانی که برای آسیب جسمی درمان میشوند، بعداً به این اختلال دچار میشوند. ماه نخست پس از حادثه بهترین فرصت برای پیشگیری است، اما ارتباط بسیاری از بیماران با پزشکان در همین مدت برای همیشه قطع میشود. در اورژانسهای شلوغ هم برای هر بیمار تنها چند دقیقه وقت وجود دارد و بیماران بهندرت از نظر این اختلال غربالگری میشوند.
این سامانه در گفتههای بیمار به دنبال چند نشانه هشداردهنده است: اینکه در لحظه حادثه احساس کرده کنترل اوضاع را از دست داده است، بخشهایی از ماجرا را به یاد نمیآورد و حتی در همان اورژانس احساس میکند از بدن خود جدا شده است. سامانه همچنین عوامل خطری مثل سابقه مشکلات روانی را در برابر عوامل محافظتی مانند مهارت کنار آمدن با سختیها و حمایت دوستان و خانواده میسنجد.
برای این ارزیابی نیازی نیست بیمار پرسشنامهای پر کند و زمان ویزیت هم طولانیتر نمیشود، زیرا هوش مصنوعی فقط همان توضیحی را بررسی میکند که بیمار به زبان آورده یا نوشته است. سامانه در پایان با زبانی ساده توضیح میدهد که چرا بیماری را پرخطر دانسته است. این ابزار بر پایه مدلهای هوش مصنوعی رایگان و در دسترس همگان ساخته شده و به همین دلیل بیمارستانهای دیگر هم میتوانند خودشان آن را آزمایش کنند.
البته این ابزار تاکنون فقط روی گروه کوچکی از بیماران آزمایش شده و کارایی آن باید در بیمارستانهای دیگر هم تأیید شود. اگر چنین شود، میتوان افراد در معرض خطر را بدون هزینه و اتلاف وقت شناسایی کرد و پیش از آنکه این اختلال ریشه بدواند، به آنها کمک کرد.