آراز نیوز
خانه / دانش و فناوری / اکسیژن و کربن زودتر از انتظار در کیهان آغازین پخش شده بودند
دانش و فناوری

اکسیژن و کربن زودتر از انتظار در کیهان آغازین پخش شده بودند

اکسیژن و کربن زودتر از انتظار در کیهان آغازین پخش شده بودند

تلسکوپ فضایی جیمز وب نشان داده است که کهکشان‌های جوان حدود ۵۰۰ میلیون سال پس از مه‌بانگ، اکسیژن و کربن را به فضای اطراف خود می‌فرستادند. در آن زمان، سن جهان تنها ۳ درصد سن کنونی آن بود. این عناصر برای حیات ضروری‌اند و ماده اولیه سیاره‌های سنگی به شمار می‌روند و اخترشناسان انتظار نداشتند به این زودی در کیهان پخش شده باشند.

پژوهشگران کربن، اکسیژن و سیلیسیم را در گاز پیرامون سه کهکشان دوردست شناسایی کرده‌اند که نورشان بیش از ۱۳ میلیارد سال در راه بوده تا به ما برسد. نور هر کهکشان پیش از رسیدن به تلسکوپ از گاز اطرافش می‌گذرد و هر عنصر طول‌موج‌های مشخصی از این نور را جذب می‌کند. به این ترتیب، خطوط تیره‌ای در نور به جا می‌ماند که نشان می‌دهد گاز از چه عناصری تشکیل شده است. اخترشناس اصلی این پژوهش برای یافتن این نشانه‌ها صدها مشاهده بایگانی‌شده را به‌صورت دستی بررسی کرد.

کهکشان‌ها پیوسته گاز را به درون خود می‌کشند و دوباره بیرون می‌رانند. همین جریان، عناصری را که در دل ستاره‌ها ساخته شده‌اند به فضا می‌برد و این عناصر به‌تدریج با گاز اطراف درمی‌آمیزند. گاز خروجی از این سه کهکشان با سرعتی تا ۲۵۰ کیلومتر بر ثانیه دور می‌شد. با چنین سرعتی می‌توان فاصله تهران تا اصفهان را در کمتر از دو ثانیه پیمود.

ترکیب شیمیایی این گاز کهن نیز برخلاف انتظار شباهت زیادی به گاز اطراف کهکشان‌های امروزی دارد. شاید این یافته توضیح دهد که چرا تاکنون هیچ‌یک از نخستین ستاره‌های جهان به‌طور قطعی رصد نشده است. انتظار می‌رود این ستاره‌ها تقریباً به‌طور کامل از هیدروژن و هلیوم ساخته شده باشند، یعنی از عناصری که از مه‌بانگ به جا مانده بود.

اگر گاز دست‌نخورده اولیه به این سرعت با عناصر سنگین‌تر آمیخته شده باشد، نخستین ستاره‌ها تنها فرصت کوتاهی برای شکل‌گیری داشته‌اند. بنابراین احتمالاً تعدادشان اندک بوده و به همین دلیل ردیابی آن‌ها امروز بسیار دشوار است.