bazar ertəsi, 16 noyabr 2026
Xəbər

Eynşteynin beyni illərlə pivə soyuducusunun altındakı qutuda saxlanılıb

Eynşteynin beyni illərlə pivə soyuducusunun altındakı qutuda saxlanılıb

Albert Eynşteyn 1955-ci ildə ölməzdən əvvəl cəsədinin yandırılmasını və külünün heç kimin bilmədiyi bir yerə səpələnməsini istəmişdi ki, qalıqları ziyarətgaha çevrilməsin. Lakin onun meyitini yaran patoloq Tomas Harvi fizikin beynini çıxarıb özündə saxlayıb və buna icazəni yalnız bundan sonra istəyib.

Eynşteynin oğlu atasının beyninin saxlanılmasına könülsüz razılıq verib, bir şərtlə ki, ondan yalnız elmi tədqiqat üçün istifadə olunsun. Beynin çəkisi 1230 qram olub və orta göstəricidən bir qədər az imiş. Harvi onu təxminən 240 kiçik hissəyə bölüb, bəzi hissələrdən mikroskop altında tədqiq etmək üçün nazik nümunələr hazırlayıb, qalanlarını isə spirtli şüşə qablarda saxlayıb.

Beyni tədqiq edən alimlərin sözlərinə görə, orada dəstəkləyici hüceyrələrin sayı adi haldan çox olub, riyaziyyat və məkan təfəkkürü ilə əlaqəli bölgələrindən biri qeyri-adi formaya malik imiş, iki yarımkürə arasındakı əlaqələr isə daha qalın olub. Lakin tənqidçilər bildirirlər ki, hər beynin özünəməxsus qeyri-adi xüsusiyyətləri olur və cəmi bir beyni, özü də onun kimə məxsus olduğunu bilən alimlərin tədqiq etməsi ilə dahiliyin kökləri barədə nəyisə sübut etmək mümkün deyil.

Harvi bir müddət sonra xəstəxanadakı işini itirib, lakin beyin yenə də onda qalıb. Bir jurnalist onu tapana qədər beyin illərlə ABŞ ştatlarından birində alma içkisi qutusunda, pivə soyuducusunun altında saxlanılıb.

Bir neçə onillik sonra o vaxt 80 yaşını ötmüş Harvi beynin hissələrini plastik yemək qabına qoyub, avtomobilinin baqajına yerləşdirib və onları Eynşteynin nəvəsinə təhvil vermək üçün bütün ABŞ-ı başdan-başa qət edib, lakin nəvə onları qəbul etməyib. Eynşteynin gözləri də onun göz həkiminə verilmişdi və görünür, hələ də Nyu-Yorkdakı bank seyfində saxlanılır.

Harvinin ölümündən sonra ailəsi beynin qalan hissəsini tibb muzeyinə təhvil verib. Bu gün istənilən ziyarətçi ABŞ-dakı muzeylərdən birində Eynşteynin beyninin kəsiyini mikroskop altında görə bilər.

Bu xəbəri paylaşın