Cənubi Azərbaycanın milli şairi Bulud Qaraçorlu Səhəndin anadan olmasının 100 illiyinə həsr olunmuş mərasim 10 oktyabr 2026-cı il (1405-ci il 18 mehr), şənbə günü Cənubi Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin təşəbbüsü ilə Türkiyənin İzmir şəhərindəki Tepekule Konqres Mərkəzində keçirilib. Mərasimdə Səhəndin Azərbaycan türk ədəbiyyatındakı yeri, ana dili və milli kimlik məsələləri, eləcə də onun Məhəmmədhüseyn Şəhriyarla ədəbi bağları araşdırılıb.
Mərasimi uşaq hekayələri müəllifi Durna Xatun aparıb. Proqram Səhəndin azadlıq, ayrılıq və vüsal arzusundan bəhs edən şeirlərinin oxunması ilə başlayıb.
Vəkil və mədəniyyət fəalı Camal Məhəmmədxanoğlu mərasimdə ilk çıxış edib. O, Səhəndin Cənubi Azərbaycanın milli şairi kimi seçilməsi prosesindən və Azərbaycan şair və yazıçıları arasında keçirilmiş sorğulardan danışıb. Natiq Səhəndin kimlik uğrunda mübarizəsinin humanizm və digər xalqlara hörmətlə müşayiət olunduğunu vurğulayıb.
Cənubi Azərbaycanlı tədqiqatçı və yazıçı Xəzər Tandoğan isə Azərbaycan milli mübarizəsinin tarixi və geosiyasi aspektlərini təhlil edib. O, Səhəndin əsərlərini türk dilinin qorunması və tarixi yaddaşın gələcək nəsillərə ötürülməsi vasitəsi kimi dəyərləndirib.
Cənubi Azərbaycanlı tədqiqatçı, jurnalist və yazıçı Məsud Haray Səhəndin həyatını Pəhləvi dövründə türk dilini və kimliyini sıxışdırmağa yönəlmiş siyasət kontekstində araşdırıb. O, Səhəndin 1945-ci ildə Azərbaycan Milli Hökumətində iştirakına, 1953-cü il çevrilişindən əvvəl həbs olunmasına, həmçinin azadlığa çıxdıqdan sonra üzləşdiyi məhdudiyyətlərə toxunub.
Haray həmçinin «Sazımın sözü» poemasını və Dədə Qorqud boylarının yenidən yaradılmasını təhlil edib. Səhəndin şeirini mədəni müqavimətin və ana dilinin qorunmasının simvolu kimi dəyərləndirib. O, çıxışının digər hissəsində Səhəndlə Şəhriyarın məktublaşmasından bəhs edib. Bu əlaqənin məşhur «Səhəndiyyə» poemasının yaranmasına necə təsir etdiyini izah edib.
Şeir oxunuşu hissəsində uşaq hekayələri müəllifi Burla Xatun «Sazımın sözü»ndən parçalar oxuyub. Türkiyəli şair Fatma Aras isə türk dünyası ilə Cənubi Azərbaycan arasındakı mədəni bağlara dair şeirlər səsləndirib.
Tədbirdə iki video da nümayiş olunub. Birində Azərbaycan şairi doktor İsmayıl Ülkər Səhəndə həsr etdiyi dərc olunmamış şeirlərini oxuyur. Digərində isə Azərbaycan yazıçısı və tarix tədqiqatçısı doktor Ziya Sədrülaşrafi Şəhriyarın «Səhəndiyyə» poemasını deyir.
Mərasim sual-cavab hissəsindən sonra Durna Xatunun iştirakçılara təşəkkürü ilə başa çatıb. Tədbirdə Səhəndin doğum gününün Cənubi Azərbaycan Türk Şeiri Günü kimi əhəmiyyəti vurğulanıb. Ədəbiyyatın ana dilinin, tarixi yaddaşın və milli kimliyin qorunmasındakı rolu da xüsusi qeyd olunub.
