چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵ 4 November 2026
دانش و فناوری

کمبود نور روز بیش از چاقی با خطر زوال عقل ارتباط دارد

کمبود نور روز بیش از چاقی با خطر زوال عقل ارتباط دارد

پژوهشی گسترده نشان می‌دهد کسانی که روزانه کمتر از ۴۲ دقیقه در نور روشن فضای باز می‌گذرانند، بیشتر در معرض زوال عقل قرار دارند. در این پژوهش، کمبود نور روز حتی از چاقی، مصرف زیاد الکل یا سابقه ضربه به سر نشانه قوی‌تری برای خطر این بیماری بود.

نزدیک به ۸۸ هزار فرد میانسال و سالمند در این پژوهش شرکت کردند. آن‌ها یک هفته حسگری به مچ بستند که نور اطرافشان را ثبت می‌کرد و پژوهشگران سپس سال‌ها وضعیت سلامتشان را پیگیری کردند. خطر زوال عقل در کسانی که نور روزشان به‌طور میانگین دست‌کم به اندازه روشنایی آسمان ابری بود، حدود ۱۶ درصد کمتر بود و در کسانی که روزانه ۴۲ دقیقه یا بیشتر در نور فضای باز می‌ماندند، از این هم پایین‌تر بود.

رسیدن به این مقدار نور در فضای بسته آسان نیست، زیرا نور یک دفتر کار پرنور تنها کسری از روشنایی آسمان ابری است و روز آفتابی می‌تواند صد برابر روشن‌تر باشد. نور بیشتر در طول روز در سه گروه با کاهش خطر تا ۴۱ درصد همراه بود: کسانی که شب‌ها تا دیروقت بیدار می‌مانند، کسانی که شب‌هایشان هم پرنور است و حاملان نوعی تغییر ژنتیکی رایج که خطر آلزایمر را بالا می‌برد. اما نور شبانه به‌تنهایی ارتباط مشخصی با زوال عقل نداشت.

پژوهشگران احتمال می‌دهند دلیل این ارتباط آن باشد که نور روشن روز مهم‌ترین عاملی است که ساعت درونی بدن را تنظیم می‌کند. این ساعت خواب را منظم نگه می‌دارد و مغز در خواب پروتئین‌های مرتبط با آلزایمر را پاک‌سازی می‌کند. داده‌های پژوهش هم نشان داد که بخشی از این ارتباط به منظم‌تر بودن چرخه شبانه‌روزی و تفاوت در ساختار مغز برمی‌گردد و ویتامین D نقش ضعیف‌تری داشت.

البته این پژوهش تنها ارتباط میان نور و زوال عقل را نشان می‌دهد و ثابت نمی‌کند که نور روز از این بیماری پیشگیری می‌کند؛ ضمن اینکه حسگرها به مچ بسته می‌شدند، نه نزدیک چشم. با این حال، کسانی که بیشتر روز را زیر نور لامپ می‌گذرانند، می‌توانند با پیاده‌روی کوتاهی در وقت ناهار یا نوشیدن چای در بالکن، بدون هیچ هزینه‌ای نور بیشتری دریافت کنند.

این خبر را با دیگران به اشتراک بگذارید