عکسی معمولی از چهره شاید بتواند نشان دهد کدام بیماران مبتلا به سرطان بیش از دیگران در معرض خطر هستند. این کار را سامانهای مبتنی بر هوش مصنوعی انجام میدهد که با بیش از ۴۰ میلیون چهره آموزش دیده است. این سامانه از روی تنها یک عکس، سن زیستی بیمار، یعنی میزان واقعی فرسودگی بدن او، را تخمین میزند و خطر مرگش را پیشبینی میکند.
حدود نیمی از بیمارانی که سامانه در پرخطرترین گروه قرار داده بود ظرف سه ماه جان باختند، در حالی که در کمخطرترین گروه تنها حدود ۲ درصد بیماران در همین مدت فوت کردند. بیمارانی هم که چهرهشان دستکم پنج سال پیرتر از سن واقعیشان به نظر میرسید، در سالهای بعد ۲۱ درصد بیشتر در معرض خطر مرگ بودند.
این سامانه دو بخش دارد: بخشی که سن زیستی را تخمین میزند به خطوط پیشانی، شقیقهها و چینهای میان بینی و دهان توجه میکند، اما بخشی که احتمال زنده ماندن را پیشبینی میکند بیشتر به ناحیه درست زیر چشمها و اطراف تیغه بینی تکیه دارد. عادتهای افراد هم در چهرهشان نمایان بود؛ سیگاریها مسنتر از کسانی به نظر میرسیدند که سیگار را ترک کرده بودند و این گروه نیز از افرادی که هرگز سیگار نکشیده بودند پیرتر دیده میشدند. اثر مصرف زیاد الکل هم در چهره پیدا بود.
سن شناسنامهای نشان نمیدهد چه کسی توان تحمل جراحی سنگین، پرتودرمانی یا شیمیدرمانی را دارد و به همین دلیل چنین عکسی شاید روزی به پزشکان کمک کند تا شدت درمان را متناسب با هر بیمار انتخاب کنند. با این حال این سامانه هنوز برای استفاده در بیمارستان آماده نیست، زیرا خطر را در میان گروههایی از بیماران رتبهبندی میکند و نمیتواند بگوید هر فرد چه مدت زنده خواهد ماند. افزون بر این، عملکرد آن هنوز با ارزیابی خود پزشکان مقایسه نشده است و بیشتر بیمارانی که سامانه روی آنها آزمایش شده، سفیدپوست بودهاند.
متخصصان اخلاق نیز هشدار میدهند که شاید روزی شرکتهای بیمه یا کارفرمایان از این فناوری سوءاستفاده کنند و از روی سلفیهایی که افراد در شبکههای اجتماعی منتشر میکنند، درباره سلامت آنها قضاوت کنند.