طایفه سالور یا سالغور یکی از طوایف ۲۴ گانه ترکهای اوغوز است که در زمان سعدی حاکم و مالک ایالت فارس به مرکزیت شیراز بودند. سونقور، زنگی، تکله و توغرول چهار حاکم ابتدایی سالوری، ۵۵ سال حکومت کردند و بعد از آنها، سعد و پسرش ابوبکر ۵۷ سال حکومت کردند که حاکمانی عادل و آبادگر بودهاند.
سعدی در دوره ابوبکر زیست و حتی تخلص خود را از نام پسر او سعد بن ابوبکر گرفته و دیباچه گلستان را نیز به نام او مزین کرد. سعدی اشعار زیادی در مدح آنان سروده و در دیوان خود، به ویژه در بخش قصاید به ستایش آنها پرداخته است.
ادامه مطلب
او قصاید متعددی در مدح ابوبکر سرود و بوستان را نیز به نام ابوبکر تدوین و تقدیم وی کرد و محتملا بیت مورد نظر دکتر لاریجانی نیز در مدح آن سروران ترک ایالت فارس بوده است که:
اقلیم پارس را غم از آسیب دهر نیست
تا بر سرش بُوَد چو تویی سایه خدا
امروز کس نشان ندهد در بسیط خاک
مانند آستان درت مأمن رضا
چون اتابک محمد در ۱۲ سالگی به حکومت رسید، مادرش ترکان خاتون اداره امور را بر عهده گرفت و آبیش خاتون، دختر سعد بن ابوبکر نیز برای مدتی اداره ایالت را در دست داشت. سعدی قصایدی را نیز در مدح و ستایش ترکان خاتون و آبیش خاتون سروده و از سایه لطف و حفاظت آنان سخنها گفته است:
ای بیش از آنکه در قلم آید ثنای تو
واجب بر اهل مشرق و مغرب دعای تو
درویش و پادشاه ندانم درین زمان
الا به زیر سایهٔ همچون همای تو
ولی نکته اساسی این است که منظور از «اقلیم پارس» در شعر سعدی همان ایالت فارس به مرکزیت شیراز و قلمرو حکومت ترکهای سالوری است و در اشعار دیگری مانند «در پارس که تا بودهست، از ولوله آسودهست/ بیم است که برخیزد، از حسن تو غوغایی» به آرامش و امنیت پارس در زیر سایه اتابکان سالوری اشاره میکند. ولی از قرار، دکتر لاریجانی و منتشر کنندگان این پست، این شعر را برای امنیت شیراز ننوشته و با یکی انگاشتن ایران و اقلیم پارس، نگاه حذف گرایانه همیشگی خود را نشان داده و مثل همیشه ترک و کرد و عرب و بلوچ این مملکت را ندیده و حتی با تحریف ذهنیت سعدی، ایران را اقلیم پارس میخوانند؛ آن هم در حالیکه خود این شعر در مدح و وصف حاکمان ترک سروده شده.
