گزارش «روزنامه ترکیه» از طرحی صدساله علیه ترکیه و ترکها
«دیوار کُردی» چگونه از اورمیه تا موصل کشیده شد؟
گزارش منتشرشده بدر روزنامه ترکیه به قلم روزنامهنگار ترک ییلماز بیلگن نشان میدهد که طرحی حدوداً ۱۰۰ ساله برای محاصره ترکیه از مسیر ایران، عراق و سوریه، امروز وارد فاز اجرایی شده و با مفاهیمی مانند «کریدور داوود» پیوند خورده است. این پروژه در چارچوب تحولات پس از سقوط امپراتوری ترک قاجار و تأسیس رژیم پهلوی شکل گرفت و نقش محمدعلی فروغی بهعنوان یکی از معماران این روند برجسته شده است. در همین مسیر، ملیگرایی فارسی با محوریت تقابل با هویت ترکها شکل گرفت و بهعنوان پایه ایدئولوژیک این سیاستها تثبیت شد.
در ادامه این روند، سیاستهای هویتی و فرهنگی گستردهای به اجرا درآمد و حذف تدریجی زبان ترکی از کشور در دستور کار قرار گرفت. تغییر اسامی جغرافیایی ترکی؛ ممنوعیت تکلم ترکی در مدارس، ممنوعیت نوشتن و اشاعه زبان ترکی همچنین ممنوعیت تقویم ترکی و اعمال سیاستهای سیستماتیک علیه هویت ترکها، بخشی از این پروژه تعریف شد که هدف آن بازسازی ساختار فرهنگی و هویتی مناطق تورکنشین بود.
به گزارش آرازنیوز؛ گزارش «روزنامه ترکیه» همچنین تاکید میکند در مرکز این طرح، پروژه «دیوار کُردی» قرار دارد؛ ایدهای مبتنی بر ایجاد یک کمربند جمعیتی کُرد در مرز ایران و ترکیه که در مکاتبات رسمی آن دوره توسط محمدعلی فروغی نیز به آن اشاره شده است. هدف اصلی این پروژه، جداسازی جغرافیایی مناطق ترک آذربایجان جنوبی با ترکیه، تضعیف پیوندهای جمعیتی و در نهایت تغییر موازنه منطقهای به ضرر ترکها عنوان شده است.
در راستای تحقق این هدف، مجموعهای از اقدامات ساختاری در حوزههای محیطزیستی، اقتصادی و امنیتی به اجرا درآمد. در حوزه محیطزیست، سیاستهای مورد نظر در دهههای اخیر دنبال شد، با احداث دهها سد و قطع منابع آبی، خشکسازی دریاچه اورمیه انجام شد؛ روندی که موجب تضعیف کشاورزی و مهاجرت اجباری جمعیت محلی شد و بهعنوان ابزاری برای تغییر بافت جمعیتی مورد استفاده قرار گرفت.
در بخش اقتصادی، معادن مهمی مانند زرشوران و آغدره به شبکههای خاص واگذار شد و منطقهای که از نظر منابع غنی بود، عملاً به یک حوزه محروم تبدیل گردید. همزمان، یک اقتصاد غیررسمی گسترده شامل قاچاق سوخت، مواد مخدر، سلاح، الکل و انسان شکل گرفت که در تغییر توازن قدرت محلی نقش ایفا کرد و به تقویت گروههای خاص انجامید. در این میان، چهرههایی مانند ناجی شریفی زیندشتی بهعنوان بازیگران کلیدی این شبکهها مطرح هستند که در این گزارش به آن اشاره میشود؛ افرادی که با ارتباط با نهادهای امنیتی تهران مانند سپاه و همکاری با گروههایی چون پکک در این ساختار نقشآفرینی کردند.
در شرایط کنونی اما گزارش میگوید که این پروژه صدساله وارد فاز امنیتی–نظامی شده است. گزارشها حاکی از شکلگیری یک کریدور کُردی از اورمیه تا موصل و کرکوک است. جبهه ترکمانهای عراق نسبت به این روند هشدار داده و آن را تهدیدی مستقیم علیه موجودیت ترکمانها دانسته است. همزمان، احتمال نقشآفرینی نیروهای پیشمرگه و پکک در این معادله افزایش یافته و ایالات متحده برای تأمین نیروی زمینی خود به این گروهها متکی شده است.
در همین چارچوب، سناریوی درگیری میان حشدالشعبی، پیشمرگه و پکک نیز مطرح شده که میتواند به بیثباتی گستردهای مشابه سال ۲۰۰۳ در عراق منجر شود و منطقه را وارد مرحلهای جدید از بحران کند.
در مجموع، این گزارش نشان میدهد که پروژه «دیوار کُردی» یک طرح چندلایه تاریخی، جمعیتی، اقتصادی و امنیتی است که از صدسال پیش با روی کار آمدن رژیم پهلوی آغاز شده و هدف تقویت کارت کُردی برای تضعیف هویت ترک و جایگاه تاریخیشان در منطقه را دنبال میکند. این پروژه امروز در حال تکمیل بوده و هدف آن تغییر بنیادین ژئوپلیتیک منطقه و تضعیف پیوندهای راهبردی میان آذربایجان جنوبی و ترکیه است.
