هدف قرار دادن فرودگاه بین‌المللی نخجوان از سوی ایران اقدامی تصادفی تلقی نمی‌شود و به گفته ناظران از منطق راهبردی مشخصی برخوردار است. جمهوری خودمختار نخجوان ارتباط زمینی مستقیمی با سرزمین اصلی جمهوری آذربایجان ندارد و این ارتباط در عمل تا حد زیادی از طریق حمل‌ونقل هوایی برقرار می‌شود. به همین دلیل، فرودگاه نخجوان یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های ارتباطی و لجستیکی این منطقه به شمار می‌رود.

هدف قرار دادن این فرودگاه می‌تواند با هدف تضعیف یا محدود کردن ارتباط نخجوان با بخش اصلی جمهوری آذربایجان انجام شده باشد. در چنین چارچوبی، این حمله تنها یک اقدام نظامی علیه یک تأسیسات مشخص محسوب نمی‌شود، بلکه اقدامی است که می‌تواند بر توان ارتباطی و لجستیکی منطقه نیز تأثیر بگذارد.

کارشناسان یادآوری می‌کنند که چنین رویکردی در منطقه بی‌سابقه نیست. در دهه ۱۹۹۰ و در جریان سیاست محاصره نخجوان از سوی ارمنستان، تلاش‌هایی برای محدود کردن ارتباط این منطقه با سرزمین اصلی آذربایجان صورت گرفته بود. از این منظر، هدف قرار دادن زیرساخت‌های حیاتی نخجوان می‌تواند یادآور همان الگوی فشار و انزوا باشد.

در عین حال، برخی تحلیلگران معتقدند حملات ایران به کشورهای منطقه و همسایگانش، وضعیت ژئوپولیتیک پیرامون این کشور را به مرحله‌ای دشوار و تا حدی غیرقابل بازگشت سوق داده است. حتی اگر جمهوری اسلامی به‌طور فرضی از این جنگ سالم خارج شود، همچنان با این پرسش اساسی روبه‌رو خواهد بود که چگونه می‌تواند روابط خود با کشورهای منطقه را دوباره عادی کرده و تعاملات منطقه‌ای را از سر بگیرد.

در همین چارچوب، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، نیز پیش‌تر این رویکرد را «استراتژی به‌شدت اشتباه» توصیف کرده و نسبت به پیامدهای آن هشدار داده بود.

از این‌رو، برخی ناظران معتقدند اقداماتی که جمهوری اسلامی در هدف قرار دادن کشورهای مختلف منطقه انجام می‌دهد، از منظر عقلانی و محاسبات راهبردی قابل توجیه نیست و بیش از آنکه مبتنی بر منطق سیاسی باشد، با نوعی نگاه ایدئولوژیک و توسعه‌طلبانه همراه است. به گفته این تحلیلگران، این رویکرد با نپذیرفتن کامل واقعیت‌های ژئوپولیتیک منطقه و بی‌اعتنایی به حاکمیت مستقل کشورهای همسایه پیوند خورده است.

در همین چارچوب، منتقدان می‌گویند حکومت ایران طی سال‌های گذشته رویکردی تحقیرآمیز و از بالا به پایین نسبت به برخی کشورهای منطقه، به‌ویژه کشورهای حوزه خلیج و نیز جمهوری آذربایجان داشته است. به عنوان نمونه، در برخی مواضع رسمی یا رسانه‌ای وابسته به حاکمیت ایران، از جمهوری آذربایجان با عناوینی مانند «جمهوری باکو» یا حتی «استان ایران» یاد شده است؛ ادبیاتی که به باور ناظران، بازتاب‌دهنده نگاه تحقیرآمیز و عدم پذیرش کامل استقلال این کشورهاست.

بر اساس این ارزیابی‌ها، اقداماتی نظیر هدف قرار دادن زیرساخت‌ها یا افزایش تنش با همسایگان نه‌تنها کمکی به منافع منطقه‌ای ایران نمی‌کند، بلکه می‌تواند نشانه‌ای از نوعی خطای محاسباتی و بی‌خردی راهبردی تلقی شود که پیامدهای آن در بلندمدت برای کل منطقه هزینه‌زا خواهد بود.