ایران کشوری چندملتی است، اما سیاستهای دولت مرکزی در یکصد سال
گذشته، به ویژه از دوران پهلوی تا امروز، به سمت ملتسازی با محوریت فارس پیش رفته است. این سیاستها به ملتهای غیر فارس، بهویژه ملت تورک، آسیب زده و هویتهای ملی و فرهنگی آنها را نادیده گرفته است.
دوران پهلوی آغازگر تغییر نام مناطق، تحمیل زبان فارسی در مدارس و محدود کردن فرهنگهای ملتهای غیر فارس بود. ملت تورک، که در مناطق مختلف آذربایجان از جمله اردبیل، زنجان، تبریز اورمیه، قزوین ،تهران ، اراک ، ساوه ، دیگر نقاط استان مرکزی ، خراسان و بخشهایی از کردستان زندگی میکنند، هدف اصلی این سیاستها بودهاند. تاریخ، زبان و فرهنگ مناطق آنها بارها بازنویسی شد تا تصویری یکدست و مرکزگرا از ایران ارائه شود. این روند شامل تغییر نام شهرها، محدود کردن آموزش به زبان تورکی و نادیده گرفتن مفاخر تاریخی و فرهنگی ملت تورک بود.
امروز این سیاستها نه تنها در حوزههای آموزشی و فرهنگی بلکه در عرصه ورزش نیز دیده میشود. فوتبال، به عنوان محبوبترین ورزش کشور، گاه صحنهای از تحقیر و توهین به بازیکنان و هواداران ملت تورک شده است. فحشهای نژادپرستاته در استادیم آزادی و دیگر استادیم های شهرهای مرکزی ( عمدتا فارس نشین) ، رفتارهای تبعیضآمیز در استادیومها و برخوردهای غیرشفاف فدراسیون فوتبال ایران ، نمونهای از تداوم سیاستهای نژادپرستانه دولت مرکزی است. این تبعیضها پیامدهای اجتماعی و روانی گستردهای ایجاد کرده و باعث کاهش اعتماد ملتهای غیر فارس به نهادهای دولتی و ورزشی شده است.
پیامدهای این سیاستها فراتر از تبعیض فرهنگی و هویتی است. تحمیل یک
هویت واحد و سرکوب هویتهای ملی، منجر به بازتولید استبداد در ساختار سیاسی کشور شده و مانع توسعه واقعی دموکراسی میشود. همچنین این سیاستها باعث توسعه نیافتگی مناطق غیر فارس شده است، زیرا تمرکز منابع و فرصتها در مرکز، نابرابری اقتصادی و اجتماعی گستردهای ایجاد کرده است. در نتیجه، کل ایران از ظرفیتهای انسانی و اقتصادی ملتهای غیر فارس محروم مانده و فرصتهای رشد ملی محدود شده است.
پانفارسگرایی و جعل تاریخ ممالک محروسه ( ایران ) ، نتیجهای جز تضعیف هویت ملتهای غیر فارس، افزایش تنش اجتماعی، تحمیل تصویری نادرست از تاریخ و کند شدن روند توسعه اقتصادی و دموکراتیک نداشته است. بازشناسی تاریخ واقعی ایران کثیرالمله ، احترام به زبان و فرهنگ ملتهای غیر فارس و پایان دادن به رفتارهای تبعیضآمیز، تنها راه ایجاد انسجام ملی واقعی، توسعه متوازن و دموکراسی پایدار در ایران است. ایران کثیرالمه زمانی میتواند به یک کشور ، آزاد و توسعهیافته تبدیل شود که هویتهای ملی و تاریخی ملتهای غیر فارس را به رسمیت بشناسد و از سرکوب آنها دست بکشد.
