خبرگزاری رویترز در گزارشی تحلیلی هشدار داد که بنبست مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی ممکن است پیش از دستیابی به راهحلی دیپلماتیک، به ازسرگیری درگیریهای نظامی منجر شود. به نوشته این خبرگزاری، پس از نزدیک به ۹ ماه جنگ، واشنگتن و تهران هر دو تصور میکنند گذشت زمان به سود آنهاست؛ محاسبهای که دو طرف را در بنبستی دشوار گرفتار کرده است.
به نقل از رویترز، دونالد ترامپ فعلاً بهجای آغاز عملیات نظامی گسترده، ادامه محاصره دریایی و فشار اقتصادی علیه جمهوری اسلامی را در اولویت قرار داده است. در مقابل، تهران خواستار لغو محاصره، آزادسازی داراییهای مسدودشده و ازسرگیری صادرات نفت پیش از آغاز مذاکرات اساسی است. آمریکا اما تأکید دارد که از همان مرحله نخست، تعهدات متقابل و قابل راستیآزمایی درباره برنامه هستهای ایران اجرا شوند.
دو منبع در کشورهای عربی حوزه خلیج به رویترز گفتهاند که رهبران منطقه از ترامپ خواستهاند حملات جدیدی علیه ایران انجام ندهد؛ زیرا نگران حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی به زیرساختهای انرژی و تأسیسات حیاتی کشورهای خود هستند. یکی از این منابع گفت: «همه از ترامپ خواستند حمله نکند و خود او هم تمایلی به این کار نداشت.» بااینحال، منابع اروپایی تأکید کردهاند که ترامپ گزینه نظامی را بهطور کامل کنار نگذاشته است.
رویترز همچنین به نقل از مقامهای اروپایی گزارش داد که توافق احتمالی ممکن است تنها در صورتی امکانپذیر شود که آمریکا و جمهوری اسلامی امتیازاتی نه لزوماً به یکدیگر، بلکه به کشورهای ثالث، بهویژه کشورهای عربی حوزه خلیج بدهند. چنین سازوکاری میتواند به تهران اجازه دهد برخی تعهدات را بهعنوان پاسخ به مطالبات منطقهای بپذیرد، نه عقبنشینی مستقیم در برابر واشنگتن.
در بخش دیگری از این گزارش، یک مقام ارشد اروپایی مدعی شد حملات نظامی آمریکا برخلاف اهداف اولیه، موجب تقویت جریانهای تندرو در ساختار قدرت جمهوری اسلامی و پیچیدهتر شدن مسئله هستهای شده است. به گفته منابع اطلاعاتی غربی، احتمال دارد بخش قابلتوجهی از اورانیوم با غنای بالای ایران همچنان در تأسیسات زیرزمینی نزدیک نطنز باقی مانده باشد. همزمان، اختلافات داخلی در ساختار قدرت جمهوری اسلامی، تصمیمگیری درباره پذیرش توافق را دشوارتر کرده است.
با وجود ادامه میانجیگری قطر و عمان، منابع دیپلماتیک میگویند اختلاف بر سر اینکه کدام طرف باید نخستین گام را بردارد، همچنان مهمترین مانع مذاکرات است. به ارزیابی این منابع، ادامه فشار اقتصادی و نبود توافق بر سر ترتیب اجرای تعهدات، خطر بازگشت به جنگ را افزایش داده است.