ایندیپندنت فارسی، رسانه طرفدار سلطنت پهلوی، در گزارشی با عنوان «تغییرات خزنده در نظام آموزشی؛ تمرکززدایی یا تضعیف زبان فارسی؟» نسبت به احتمال گسترش آموزش به زبان‌های مادری در مدارس ایران ابراز نگرانی کرده و آن را تهدیدی برای جایگاه زبان فارسی و انسجام ملی دانسته است.
این رسانه روز پنجشنبه ۲۱ آبان ۱۴۰۵، در واکنش به دستورالعمل جدید وزارت آموزش‌وپرورش درباره افزایش اختیارات مدارس و معلمان، مدعی شد که حرکت از کتاب‌محوری به برنامه‌محوری ممکن است در آینده به تدریس درس‌هایی مانند ریاضی، علوم و تاریخ به زبان‌های تورکی، کردی، عربی و بلوچی منجر شود و این احتمال می‌تواند زمینه‌ساز تضعیف زبان فارسی باشد.
ایندیپندنت فارسی در واقع افزایش اختیارات مدارس و تمرکززدایی در همین سطح محدود را نیز موضوعی نگران‌کننده تلقی کرده و با انتشار گزارشی هشدارآمیز، آن را از منظر احتمال تضعیف جایگاه زبان فارسی مورد انتقاد قرار داده است.
این گزارش میان «آموزش زبان مادری» و «آموزش به زبان مادری» تفاوت قائل شده و در حالی که تدریس زبان و ادبیات مادری به‌عنوان یک درس مستقل را می‌پذیرد، استفاده از زبان مادری برای آموزش سایر دروس را عاملی برای تضعیف ساختار یکپارچه آموزشی می‌داند. این موضع در عمل، حق تحصیل کودکان به زبان مادری خود را در برابر حفظ جایگاه مسلط زبان فارسی قرار می‌دهد.
این در حالی است که سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، یونسکو، در گزارش فوریه ۲۰۲۵ تأکید کرده است که آموزش به زبان مادری در سال‌های نخست تحصیل، به بهبود یادگیری، افزایش اعتمادبه‌نفس دانش‌آموزان و کاهش ترک تحصیل کمک می‌کند. یونسکو همچنین گسترش آموزش چندزبانه را راهکاری برای تقویت عدالت آموزشی و افزایش مشارکت کودکان در نظام آموزشی معرفی کرده است.
از سوی دیگر، اصل پانزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی نیز تنها تدریس ادبیات زبان‌های غیرفارسی را در کنار زبان فارسی آزاد دانسته است. با این حال، همین ظرفیت محدود قانونی نیز در نظام آموزشی ایران به‌صورت فراگیر اجرا نشده و مطالبه آموزش به زبان مادری همچنان یکی از خواسته‌های اصلی فعالان حقوق زبانی، به‌ویژه در آذربایجان، باقی مانده است.
ایندیپندنت فارسی، به عنوان رسانه مخالف جمهوری اسلامی، حتی در برابر تمرکززدایی بسیار محدود در سطح مدارس که با هدف افزایش کیفیت آموزش و یادگیری دانش‌آموزان در مناطق مختلف کشور مطرح شده است، موضعی هشدارآمیز اتخاذ کرده و آن را اقدامی در جهت تضعیف زبان فارسی دانسته است؛ رویکردی که با منافع بخش بزرگی از مردم کشور که غیرفارس زبان هستند در تعارض قرار می‌گیرد و تنها منافع اقلیت فارسی‌زبان کشور را در ارجحیت قرار می‌دهد.
نکته قابل توجه آن است که دستورالعمل جدید وزارت آموزش‌وپرورش صرفاً بر افزایش نقش مدارس، استفاده از ظرفیت‌های بومی و متناسب‌سازی برنامه‌های آموزشی با شرایط محلی تأکید دارد و تاکنون هیچ تغییری در زبان رسمی آموزش اعلام نشده است. با وجود این، ایندیپندنت فارسی که به‌عنوان رسانه‌ای سلطنت‌طلب و پهلوی‌گرا شناخته می‌شود، حتی احتمال اندک حرکت به‌سوی آموزش به زبان مادری را نیز با نگرانی درباره آینده زبان فارسی مطرح کرده است.
