صفحه رسمی ریاستجمهوری آذربایجان پس از اعترافات مسعود پزشکیان درباره کمکهای باکو به ایران در دوران جنگ، پیامی منتشر کرد که در آن از سخنان رئیسجمهوری ایران تشکر شده و تأکید شده است جمهوری آذربایجان در «روزهای سخت» در کنار مردم ایران ایستاده است.
در پیام منتشرشده در حساب رسمی ریاستجمهوری آذربایجان خطاب به پزشکیان آمده است: «از سخنان گرم و صمیمانه شما درباره آذربایجان تشکر میکنم. مردم آذربایجان و ایران در روزهای دشوار همواره در کنار یکدیگر بودهاند و تحولات اخیر منطقه بار دیگر نشان داد که آذربایجان در کنار مردم برادر قرار دارد.»
این پیام پس از آن منتشر شد که پزشکیان اذعان کرد جمهوری آذربایجان در جریان جنگ به انتقال کالا به ایران کمک کرده و پس از تماس تهران، محدودیتهای ایجادشده در مسیرهای ترانزیتی و فعالیتهای بانکی نیز بهسرعت برطرف شده است. در ماههای گذشته نیز پزشکیان رسماً از کمکهای بشردوستانه جمهوری آذربایجان تشکر کرده بود و علیاف اعلام کرده بود این کمکها ادامه خواهد یافت.
این موضع باکو در فضایی مطرح میشود که طی سالهای اخیر بخشی از رسانهها و جریانهای تندرو نزدیک به جمهوری اسلامی، روابط جمهوری آذربایجان با اسرائیل را به محور حملات سیاسی علیه باکو تبدیل کردهاند. خود علیاف نیز در نشست شورای امنیت آذربایجان گفته بود رسانههای وابسته به نهادهای حکومتی ایران پیشتر کارزاری علیه جمهوری آذربایجان به راه انداخته بودند و باکو اتهام استفاده از خاک آذربایجان علیه ایران را رد کرده است.
در مقابل، در جریان جنگ، آذربایجان چند بار بر ضرورت حفاظت از غیرنظامیان که پیامی پر معنا به آذربایجان جنوبی قلمداد میشود و جلوگیری از گسترش درگیری تأکید کرد و پس از تشدید بحران نیز کمکهای بشردوستانه به ایران را ادامه داد. پس از برقراری آتشبس میان آمریکا و ایران نیز وزارت خارجه جمهوری آذربایجان رسماً از توقف درگیری استقبال و طرفها را به گفتوگو دعوت کرد.
این روابط البته بدون تنش نبوده است. در پنجم مارس، جمهوری آذربایجان ایران را مسئول حمله پهپادی به نخجوان دانست؛ حملهای که به گفته باکو اهداف غیرنظامی از جمله فرودگاه و یک مدرسه را درگیر کرد. علیاف در همان زمان این اقدام تروریستی سپاه را بهشدت محکوم کرد.
پزشکیان که خود را فرزند آذربایجان و تورک مینامد و بارها بر پیوندهای فرهنگی با آذربایجانیها تأکید کرده، اکنون در موقعیتی قرار گرفته که سخنان مثبت او درباره آذربایجان شمالی با مواضع بخشی از ساختارهای قدرتمند و جریانهای تندرو در جمهوری اسلامی همجهت نیست. برخی منتقدان آذربایجانی بر این باورند که اگر او واقعاً میخواهد این رویکرد را به سیاست عملی تبدیل کند، آزمون اصلی نه در سخنان دوستانه، بلکه در نحوه برخورد دولت با مطالبات سیاسی، فرهنگی، زبانی و مدنی تورکهای آذربایجان و نیز در جلوگیری از تداوم سیاستهای خصمانه علیه جمهوری آذربایجان خواهد بود.
