پشت لبخندهاى ترامپ و شى چه گذشت؟
ايران، تجارت و رقابت پنهان دو ابرقدرت
دونالد ترامپ و شی جینپینگ پس از دو روز مذاکره در پکن، نشست خود را با دیداری خصوصی در «ژونگنانهای»؛ مجموعه محرمانه رهبری حزب کمونیست چین، به پایان رساندند؛ نشستی که با نمایش روابط دوستانه همراه بود اما گزارشها نشان میدهد اختلافهای راهبردی میان دو قدرت همچنان پابرجاست.
به گزارش آراز نیوز به نقل از آکسیوس، ترامپ در جریان این سفر از توافقهای جدید تجاری با چین سخن گفت و اعلام کرد پکن قصد خرید ۲۰۰ فروند هواپیمای بوئینگ را دارد. همچنین مقامهای آمریکایی گفتهاند چین احتمالاً طی سه سال آینده سالانه دستکم ۱۰ میلیارد دلار محصولات کشاورزی از آمریکا خریداری خواهد کرد. دو کشور علاوه بر این درباره تشکیل سازوکاری مشترک برای تجارت کالاهای غیرحساس به ارزش حدود ۳۰ میلیارد دلار گفتوگو کردهاند.
یکی از محورهای اصلی مذاکرات، ایران و وضعیت تنگه هرمز بود. ترامپ پس از دیدار با شی جینپینگ گفت: «ما نمیخواهیم ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند و میخواهیم تنگهها باز بمانند.» او همچنین مدعی شد رئیسجمهور چین وعده داده پکن تجهیزات نظامی در اختیار ایران قرار ندهد؛ هرچند تأکید کرد چین همچنان علاقهمند به ادامه خرید نفت ایران است.
با این حال، همزمان با برگزاری نشست، نهادهای آمریکایی فشار بر چین را افزایش دادهاند. وزارت خزانهداری آمریکا چند پالایشگاه چینی را به دلیل خرید نفت ایران تحریم کرده و وزارت خارجه نیز برخی شرکتهای چینی را به اتهام کمک اطلاعاتی به ایران هدف تحریم قرار داده است. در واکنش، پکن از شرکتهای داخلی خواسته از تحریمهای آمریکا تبعیت نکنند.
آکسیوس مینویسد در حالی که ترامپ و شی در ظاهر بر همکاری و ثبات تأکید دارند، ساختار روابط دو کشور همچنان تحت تأثیر رقابت ژئوپلیتیکی، تنش بر سر تایوان، فناوریهای پیشرفته، امنیت و نفوذ منطقهای قرار دارد. در یکی از گزارشهای اطلاعاتی آمریکا نیز ادعا شده چین از جنگ ایران برای تقویت موقعیت دیپلماتیک و اقتصادی خود در برابر واشنگتن استفاده میکند.
در سوی دیگر، شی جینپینگ نیز تلاش کرد فضای نشست را دوستانه نشان دهد و حتی اعلام کرد شعار «احیای عظیم چین» میتواند در کنار شعار «آمریکا را دوباره عظیم کنیم» ترامپ حرکت کند. با این حال، کارشناسان معتقدند دو کشور در عمل همچنان برای کاهش وابستگی متقابل اقتصادی و امنیتی خود تلاش میکنند.
بر اساس دادههای منتشرشده، سرمایهگذاری چین در آمریکا از حدود ۴۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۶ به کمتر از ۳ میلیارد دلار در سال گذشته کاهش یافته؛ نشانهای از روند فزاینده فاصلهگیری اقتصادی میان دو قدرت.
در نهایت، به نوشته آکسیوس، اگرچه رهبران آمریکا و چین این هفته تلاش کردند تصویر همکاری و دوستی ارائه دهند، اما دولتهای دو کشور همچنان برای مدیریت یکی از پیچیدهترین رقابتهای ژئوپلیتیکی جهان آماده میشوند.