گزارش وال استریت ژورنال از بنبست راهبرد ۵۰ ساله ایران در برابر آمریکا
در پی تشدید تنشها میان تهران و واشنگتن، روزنامه وال استریت ژورنال در گزارشی اعلام کرد که راهبرد چند دههای ایران برای مقابله با فشارهای آمریکا، شامل فروش نفت به چین و استفاده از جنگ نامتقارن، با چالشهای بیسابقهای روبهرو شده و به مرحله بنبست رسیده است.
بر اساس این گزارش، ایران طی نزدیک به پنج دهه تلاش کرده با تکیه بر صادرات نفت به چین و بهرهگیری از تاکتیکهای چریکی، در برابر فشارهای اقتصادی و نظامی ایالات متحده آمریکا مقاومت کند. با این حال، تحلیلگران معتقدند آغاز محاصره دریایی توسط ناوگان آمریکا، معادلات پیشین را بهطور اساسی تغییر داده است.
در این گزارش آمده است که تهران در ابتدای درگیریها و با حمله به کشتیها در تنگه هرمز، تلاش داشت بر بازار جهانی انرژی تأثیر بگذارد؛ اقدامی که به اختلال در مسیر انتقال حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز جهان انجامید. اما بهدنبال آن، واشنگتن با اعمال محاصره کامل بنادر ایران، کنترل شرایط را در دست گرفت.
طبق این گزارش، یکی از پیامدهای مستقیم محاصره دریایی، از کار افتادن شبکه موسوم به «کشتیهای سایه» ایران بوده است؛ ناوگانی که سالها برای دور زدن تحریمها از طریق خاموش کردن ردیابها و انتقال مخفیانه محمولههای نفتی فعالیت میکرد. اکنون، حضور گسترده نیروهای دریایی آمریکا و تعقیب نفتکشها تا اقیانوس هند، امکان فعالیت این شبکه را بهشدت محدود کرده است.
همچنین گزارش به نقش این شبکه در گسترش فساد داخلی اشاره کرده و مینویسد که محرمانه بودن معاملات نفتی در دوران تحریم، مانع از نظارت و بررسی دقیق این فعالیتها شده است.
وال استریت ژورنال در ادامه به افزایش شکافهای سیاسی در داخل ایران پرداخته و مدعی شده است که فضای سیاسی کشور به دو جناح اصلی تقسیم شده است. به نوشته این روزنامه، جریان میانهرو به رهبری مسعود پزشکیان خواهان خویشتنداری و حرکت بهسوی مذاکره با دونالد ترامپ است و بر این باور است که ادامه جنگ میتواند به فرسایش حمایت داخلی منجر شود.
در مقابل، جریان تندرو به رهبری سعید جلیلی بر ضرورت تشدید اقدامات نظامی تأکید دارد و محاصره دریایی را بهمثابه اعلان جنگ تلقی میکند که باید با پاسخ قاطع همراه باشد.
در کنار این تحولات، گزارش به بروز اختلافات شدید در میان رسانههای نزدیک به جریان اصولگرا نیز اشاره میکند. درگیری لفظی میان خبرگزاری تسنیم و وبسایت رجانیوز، نشانهای از تعمیق شکاف در بدنه قدرت توصیف شده است.
این تنش پس از انتشار مطلبی در تسنیم آغاز شد که شروط مطرحشده برای صلح را «غیرواقعبینانه» خوانده بود. در واکنش، رجانیوز این موضع را «خیانت» تلقی کرد. تسنیم نیز در پاسخ، منتقدان خود را به «نفوذ» و «تفرقهافکنی» متهم کرد و از بازداشت برخی افراد در این زمینه خبر داد.
این تقابل رسانهای، بهگفته ناظران، بیانگر فشار فزاینده بحران جاری بر ساختار سیاسی ایران و نشانهای از کاهش انسجام درونی جریانهای حاکم است.