۲۱ فوریہ روز جھانی زبان مادری را پاس بداریم

۲۱ فوریه، روز جهانی زبان مادری که از سوی UNESCO نامگذاری شده، یادآور این حقیقت روشن است که زبان، اساس هویت هر ملت و ستون بقای فرهنگی آن است. هیچ ملتی بدون زبان خود نمی‌تواند تاریخ، ادبیات، حافظه جمعی و جهان‌بینی خویش را حفظ کند. زبان تنها ابزار سخن گفتن نیست؛ زبان خانه‌ی اندیشه و حافظ کرامت یک مردم است.

ائتلاف دموکراتیک ملت‌ها در ایران، کہ متشکل از احزاب ملت‌های غیر فارس می باشد، در این روز بر یک واقعیت تاریخی تأکید می‌کند: در ایران معاصر، طی دو دوره‌ی استبدادی، رژیم پهلوی و سپس جمهوری اسلامی، سیاست رسمی دولت بر تمرکز انحصاری بر زبان فارسی و به حاشیه راندن دیگر زبان‌های ملی استوار بوده است. این سیاست‌ها، چه در قالب ناسیونالیسم دولتی دوران پهلوی و چه در ساختار متمرکز جمهوری اسلامی، عملاً به حذف سیستماتیک زبان‌های ملل غیرفارس از آموزش رسمی، اداره و ساختار قدرت انجامیده است.

در این چارچوب، زبان فارسی به عنوان تنها زبان رسمی و آموزشی تثبیت شد و فرهنگ ملت فارس به عنوان فرهنگ مسلط معرفی گردید؛ در حالی که زبان‌ها و فرهنگ‌های دیگر ملت‌ها یا نادیده گرفته شدند یا به حوزه‌های خصوصی و غیررسمی محدود گشتند. نتیجه‌ی این سیاست‌ها، تضعیف تدریجی زبان‌های ملل غیرفارس، افت تحصیلی کودکان غیرفارس‌زبان، گسترش احساس تبعیض و شکاف عمیق فرهنگی در کشور بوده است.

 در حالی که اسناد بین‌المللی مانند Universal Declaration of Human Rights و Convention on the Rights of the Child بر حق آموزش بزبان مادری تأکید دارند، در ایران این حق بنیادین به‌طور کامل تحقق نیافته است. محرومیت از آموزش به زبان مادری، تنها یک مسئله آموزشی نیست؛ بلکه محروم‌سازی یک ملت از رشد طبیعی فکری، فرهنگی و تاریخی خویش است.

ائتلاف دموکراتیک ملت‌ها در ایران باور دارد که برای حفظ و شکوفایی زبان‌های ملی، باید تمامی زبان‌های ملت‌های ساکن ایران رسمیت کامل یابند. آموزش به زبان مادری باید از دبستان تا دانشگاه به‌صورت رسمی و فراگیر برقرار شود و هر ملت بتواند در سرزمین تاریخی خود، زبان خویش را در نظام آموزشی، اداری و رسانه‌ای به کار گیرد. تنها در چنین شرایطی است که تنوع زبانی و فرهنگی کشور نه تهدید، بلکه به سرمایه‌ای مشترک برای همزیستی برابر تبدیل خواهد شد.

تجربه یک قرن گذشته نشان داده است که سیاست تمرکزگرای تک‌زبانه نه وحدت واقعی ایجاد کرده و نه عدالت. برعکس، این سیاست‌ها موجب تضعیف اعتماد، تعمیق شکاف‌ها و فرسایش سرمایه‌های فرهنگی کشور شده است. راه برون‌رفت از این چرخه، گذار از ساختار استبدادی متمرکز و رسیدن ملت‌ها به حاکمیت ملی در سرزمین‌های خویش بر پایه برابری، دموکراسی و حق تعیین سرنوشت است.

در روز جهانی زبان مادری، ما بر این اصل پای می‌فشاریم که برابری واقعی بدون برابری زبانی ممکن نیست. پاسداشت زبان‌های ملل غیرفارس، پاسداشت کرامت انسانی و تضمین آینده‌ای عادلانه برای همه ملت‌های ساکن ایران است. تنها با رسمیت یافتن همه زبان‌ها و پایان دادن به سیاست‌های انحصارگرایانه می‌توان ایران را به سرزمینی چندملیتی، برابر و دموکراتیک بدل کرد.

ائتلاف دموکراتیک ملت ھا در ایران 

۲۱ فوریہ ۲۰۲۶

ائتلاف دمکراتیک ملتها در ايران متشکل از احزاب زیر می باشد۰

– بلوچستان راجی تپاکی گل

– تشکیلات مقاومت ملی آذربایجان – دیرنیش

– جنبش دانشجویی آذربایجان – آذوح

– حرکه النضال العربی الاحوازی (اسملا )

– حزب دموکرات آذربایجان جنوبی – گآدپ

– حزب راه آزادی قشقایی – قایی

– حزب مرکز آذربایجان