در پی فشار حداکثری آمریکا:
کاهش تجارت ایران و جمهوری آذربایجان
بر اساس آمار گمرک ایران، واردات این کشور از جمهوری آذربایجان طی ۱۰ ماه گذشته (۲۱ مارس ۲۰۲۵ تا ۲۰ ژانویه ۲۰۲۶) از نظر ارزشی ۵۸ درصد و از نظر وزنی ۵۳.۷ درصد کاهش یافته است. طبق این دادهها، ایران در این مدت حدود ۵ هزار تن کالا به ارزش ۱۱.۴ میلیون دلار از آذربایجان وارد کرده، در حالی که در دوره مشابه سال قبل این رقم ۱۰ هزار و ۹۰۰ تن به ارزش ۲۷ میلیون دلار بود.
در همین بازه زمانی، حجم کل تجارت دو کشور به ۷۲۴ هزار تن به ارزش ۴۹۶ میلیون دلار رسید و صادرات ایران به آذربایجان نیز از نظر ارزشی ۱۷.۳ درصد و از نظر وزنی ۱.۹ درصد کاهش یافت. آمار رسمی ایران نشان میدهد مجموع مبادلات تجاری دو کشور در سال ۲۰۲۵ به ۶۴۴.۱ میلیون دلار رسید که نسبت به سال قبل ۰.۵ درصد کاهش داشته است. در این سال صادرات آذربایجان به ایران ۲۰ میلیون دلار و صادرات ایران به آذربایجان ۶۲۴.۱ میلیون دلار ثبت شد.
در ژانویه ۲۰۲۶ حجم تجارت دو کشور ۵۷.۱ میلیون دلار بود که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲.۱ درصد افزایش نشان میدهد. در این ماه ایران ۵۶.۱ میلیون دلار کالا به آذربایجان صادر کرد و صادرات آذربایجان به ایران به حدود ۹۵۹ هزار دلار رسید.
کارشناسان کاهش تجارت را با تنشهای نظامی ایران با آمریکا و اسرائیل، تهدید تعرفه ۲۵ درصدی آمریکا علیه کشورهایی که با ایران تجارت کنند، تشدید تحریمها، محدود شدن دسترسی ایران به دلار و فشار بر صادرات نفت مرتبط میدانند. به گفته تحلیلگران، تداوم این روند میتواند توان صادراتی ایران را محدودتر کرده و مبادلات منطقهای را بیشتر کاهش دهد.
در عین حال گزارشها نشان میدهد بخش مهمی از کالاهای مصرفی و مصالح ساختمانی ارزانقیمت در جمهوری آذربایجان از استانهای آذربایجان جنوبی تأمین میشود و برخی اقلام غذایی در این کشور تا ۶۰ تا ۹۰ درصد به واردات از ایران وابستهاند. به همین دلیل کاهش صادرات ایران میتواند به افزایش قیمت کالاهای مصرفی در بازارهای منطقه منجر شود.