گزارشها حاکی است که حکومت دمشق و شاخه سوری گروه تروریستی پکک موسوم حزب اتحاد دموکراتیک (پید) بر سر متن نهایی آتشبس، تعیین وضعیت نیروهای پید و چارچوب حقوق اقلیت کرد در سوریه به توافق رسیده و این توافقنامه به امضا نهایی طرفین رسیده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی منابع مطلع، این توافق شامل مجموعهای از ترتیبات امنیتی، اداری و سیاسی در مناطق شمال شرقی سوریه شامل حسکه، قامیشلی و کوبانی است.
طبق مفاد اعلامشده، نیروهای پید در مناطق حسکه و قامیشلی در قالب یک لشکر متشکل از سه گردان و با برآورد حدود ۲۵ هزار نیرو، با حفظ ساختار تشکیلاتی خود در چارچوب ارتش سوریه ادغام خواهند شد. همچنین در منطقه کوبانی، نیروهای پید در قالب یک گردان و با حفظ ساختار، درون یک لشکر مستقر در منطقه حلب قرار میگیرند.
در حوزه امنیت داخلی، نیروی پلیس وابسته به پید موسوم به «آسایش» با حفظ ساختار سازمانی، در چارچوب وزارت کشور سوریه ادغام خواهد شد. بر اساس توافق، ارتش سوریه وارد مناطق حسکه و کوبانی نخواهد شد، اما شمار مشخصی از نیروهای انتظامی وابسته به وزارت کشور، بهویژه در مراکز حساس مانند گمرکات و فرودگاه قامیشلی، مستقر خواهند شد.
همچنین تأکید شده است که تمامی کارمندان فعلی این مناطق که توسط پید تعیین شده اند، با حفظ سمت و جایگاه خود، کارمند رسمی دولت سوریه محسوب خواهند شد. در سطح مدیریتی نیز دولت سوریه متعهد شده است برای حسکه یک والی و برای کوبانی یک فرماندار کرد که مورد تأیید پید باشد، منصوب کند.
در بخش فرهنگی و زبانی، دولت سوریه رسمیت زبان کردی در کنار زبان عربی را در این مناطق بهصورت اصولی پذیرفته است، هرچند شیوه اجرایی آن قرار است در مراحل بعدی مشخص شود. طبق توافق، تمامی ادارات دولتی بهویژه گمرکات، به دولت مرکزی وابسته خواهند بود، اما کردها در مدیریت و اداره این نهادها سهیم خواهند شد.
منابع کردی این توافق را نوعی «خودمختاری نانوشته» توصیف کردهاند؛ مدلی که بدون اعلام رسمی خودمختاری، عملاً اختیارات گستردهای را برای اداره محلی مناطق کردنشین فراهم میکند.
در همین حال، گزارشها از نقش پررنگ دولتهای ایالات متحده آمریکا و فرانسه در دستیابی به این توافق حکایت دارد. گفته میشود بهویژه کنگره آمریکا با اعمال فشارهای سیاسی، در شکلدهی به چارچوب نهایی توافق نقش مؤثری ایفا کرده است.
شایان ذکر است که طی روزهای گذشته و همزمان با آغاز عملیات نظامی دولت سوریه، نیروهای پید بهسرعت از مناطق عمدتاً عربنشین تحت کنترل خود عقبنشینی کرده و در مناطق کردنشین موضع گرفته بودند. در مقابل، ارتش سوریه نیز عمدتاً از ورود مستقیم به این مناطق خودداری کرده بود.
در همین ارتباط، مراد قاراایلان از رهبران گروه تروریستی پکک روز گذشته اعلام کرد که عقبنشینی نیروهای کرد از مناطق عربنشین «اشتباه نبوده»، زیرا به گفته او، حضور این نیروها در آن مناطق صرفاً با هدف مقابله با داعش صورت گرفته بود. وی همچنین ادعای «خیانت آمریکا به کردها» را رد کرده و تأکید کرده است که تحولات اخیر نباید از چنین زاویه ای تحلیل شود.
