نشریه آمریکایی نشنال اینترست:پهلوی برای بخش بزرگی از جامعه ایران عقب گرد تاریخی است و شکاف های اجتماعی و قومی را تشدید می کند
نشریه نشنال اینترست در مقالهای تحلیلی، ضمن توصیف وضعیت ایران بهعنوان یک نقطه عطف تاریخی، نسبت به نبود انسجام در اپوزیسیون، خطر بازتولید اقتدارگرایی و تکیه بر چهرههایی چون رضا پهلوی هشدار داده است.
به گزارش آراز نیوز، نشریه نشنال اینترست در مقالهای به قلم عبدالله هایک، تحلیلگر مسائل خاورمیانه، مینویسد اعتراضات سراسری در ایران دیگر صرفاً واکنشی به بحران اقتصادی نیست، بلکه به رد کامل ساختار جمهوری اسلامی و مشروعیت آن تبدیل شده است. با این حال، نویسنده تأکید میکند که فروپاشی مشروعیت حکومت لزوماً به معنای شکلگیری یک بدیل منسجم سیاسی نیست.
در این مقاله آمده است که اپوزیسیون ایران بهشدت پراکنده، فاقد رهبری واحد و متشکل از جریانهایی ناهمگون است؛ از سکولارها و لیبرالها گرفته تا اقلیتهای قومی، نیروهای چپ و جریانهای سلطنتطلب. نشنال اینترست هشدار میدهد که در نبود یک راهبرد مشترک و سازماندهی مؤثر، انرژی اعتراضات میتواند بهسرعت فرسوده شود و در نهایت به بقای ساختارهای سرکوبگر منجر گردد.
نویسنده بهطور مشخص به نقش رضا پهلوی میپردازد و مینویسد اگرچه او در میان بخشی از ایرانیان خارج از کشور و برخی معترضان به یک نماد تبدیل شده، اما نمادگرایی بهتنهایی نمیتواند جایگزین مشروعیت سیاسی شود. به باور نشنال اینترست، اتکا به نوستالژی سلطنت نهتنها پاسخگوی مطالبات امروز جامعه ایران نیست، بلکه خطر احیای همان الگوهای اقتدارگرایانهای را دارد که زمینهساز انقلاب ۱۳۵۷ شدند.
در بخش دیگری از این تحلیل آمده است که سلطنت پهلوی نه صرفاً بهدلیل شکست اقتصادی، بلکه بهسبب تمرکز قدرت، سرکوب سیاسی و فاصله عمیق با جامعه سقوط کرد. از این رو، بازگرداندن چنین مدلی حتی در قالب سلطنت مشروطه، برای بخش بزرگی از جامعه ایران به معنای عقبگرد تاریخی تلقی خواهد شد و میتواند شکافهای اجتماعی و قومی را تشدید کند.
نشنال اینترست همچنین تأکید میکند که رضا پهلوی فاقد پایگاه اجتماعی گسترده در داخل ایران است و نفوذ او عمدتاً به محافل دیاسپورا محدود میشود. نویسنده هشدار میدهد که برجستهسازی بیش از حد این چهره، میتواند سایر صداهای اجتماعی و مطالبات واقعی معترضان داخل کشور را به حاشیه براند و به تفرقه در صفوف مخالفان دامن بزند.
در جمعبندی، این نشریه آمریکایی مینویسد آینده ایران نه در بازتولید سلطنت و نه در مهندسی سیاسی از سوی قدرتهای خارجی، بلکه در شکلگیری یک نظام جمهوری سکولار، متکی بر اراده مردم، تضمینکننده حقوق اقلیتها و مبتنی بر حاکمیت قانون نهفته است. نشنال اینترست تأکید میکند که ایالات متحده و متحدانش باید از تحمیل نسخههای سیاسی پرهیز کرده و صرفاً نقش تسهیلگر برای تحقق حق تعیین سرنوشت مردم ایران را ایفا کنند.